Microsoft Edge installeert beveiligingsupdates voortaan zelf bij inactiviteit

Microsoft heeft een nieuwe functie voor zijn browser Edge aangekondigd waarbij beveiligingsupdates vanzelf worden geïnstalleerd op momenten dat de browser toch niet wordt gebruikt. De optie met de naam 'Restart to update on idle' is standaard uitgeschakeld; gebruikers moeten ze dus zelf activeren. Dat maakt de functie in de eerste plaats een bewuste keuze in plaats van een ingreep die iedereen overkomt.

Volgens Microsoft kan de functie herkennen of iemand de browser of de computer op dat ogenblik gebruikt, bijvoorbeeld om documenten te bewerken of content te streamen. Zodra Edge vaststelt dat zowel de browser als het toestel ongebruikt blijven, verschijnt een melding dat er een herstart aankomt om een update te installeren. De gebruiker behoudt op dat punt nog de mogelijkheid om de herstart tegen te houden.

Waarschuwing voor mogelijk gegevensverlies

Microsoft wijst er zelf op dat de feature tot dataverlies kan leiden. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer er niet-opgeslagen werk rondslingert of wanneer er tabs openstaan die het updateproces zou sluiten. De melding vooraf is dan ook geen formaliteit: ze geeft de gebruiker de kans om eerst zijn werk veilig te stellen voor de browser opnieuw opstart.

De aankondiging past in een bredere discussie over hoe softwareleveranciers omgaan met de spanning tussen gebruiksvriendelijkheid en veiligheid. Enerzijds willen organisaties dat beveiligingslekken zo snel mogelijk gedicht raken, anderzijds mogen updates het werk van gebruikers niet onverwacht verstoren. Door de optie standaard uit te zetten, schuift Microsoft die afweging grotendeels naar de gebruiker door.

Een alternatief zonder herstart

Naast de herstart-op-inactiviteit bekijkt Microsoft nog een andere aanpak waarbij de browser helemaal niet meer opnieuw hoeft op te starten om updates te installeren. In dat scenario zou Edge een update installeren en meteen voor alle nieuwe tabs de bijgewerkte versie gebruiken. Tabs die al openstonden voor de installatie, blijven dan gewoon staan; de browser wacht een geschikt moment af om ook die naar de nieuwe versie te tillen.

Die werkwijze heeft wel een keerzijde. Tot het moment dat bestaande tabs worden bijgewerkt, blijven ze draaien op de oudere browsercode, die mogelijks kwetsbaar is. Het venster waarin een gebruiker dus met verouderde code rondloopt, verdwijnt met deze methode niet volledig, maar wordt wel kleiner dan bij een klassieke herstart. Microsoft meldt dat het aan een prototype van dit updateproces werkt; een definitieve timing of beschikbaarheid is nog niet meegedeeld.

Waarom browsers zo vaak moeten bijwerken

Browsers zijn een van de meest gebruikte programma's op een computer en tegelijk een van de grootste aanvalsvlakken. Een aanzienlijk deel van de misbruikte kwetsbaarheden in de afgelopen jaren zat in browsercomponenten of in de engine die webpagina's weergeeft. Aanvallers mikken graag op gebruikers die hun browser lang niet hebben herstart, omdat die met bekende en vaak al gepatchte fouten blijven rondlopen.

Dat verklaart waarom leveranciers blijven zoeken naar manieren om updates sneller en minder hinderlijk door te voeren. Chrome en Firefox hebben de voorbije jaren al stappen gezet om updates op de achtergrond te installeren en het aantal keren dat een volledige herstart nodig is, te beperken. De aanpak van Microsoft sluit daarbij aan: niet de gebruiker telkens lastigvallen, maar de update toch tijdig laten landen.

Wat betekent dit voor organisaties?

Voor IT-beheerders is de nieuwe optie vooral interessant als aanvulling op bestaand patchbeleid. Wie al via groepsbeleid of beheerconsoles afdwingt dat browsers binnen een bepaalde termijn worden bijgewerkt, krijgt met deze functie een extra vangnet voor toestellen die anders buiten de boot vallen. Toch blijft het belangrijk om gebruikers te wijzen op het risico van niet-opgeslagen werk, zodat een automatische herstart geen onaangename verrassing wordt.

Of de functie breed wordt omarmd, zal afhangen van de mate waarin Microsoft de detectie van inactiviteit betrouwbaar krijgt en van de duidelijkheid van de waarschuwing vooraf. De komende maanden zal blijken of gebruikers de optie zelf inschakelen en of het prototype zonder herstart de weg naar een stabiele release vindt.